Uważa się, że dzień 8 marca 1968 roku to przedwiośnie 1980 roku. Istotne  wydarzenia poprzedzające ten dzień to między innymi:

W ósmy dzień marca 1968 roku milicja zaatakowała wiec na Uniwersytecie Warszawskim zorganizowany w obronie relegowanych z uczelni Adama Michnika i Henryka Szlajfera ( tzw. komandosów – młodzież kontestująca rządy Gomułki). Następnego dnia we wszystkich większych ośrodkach akademickich (także m.in. w Radomiu i Bielsku-Białej) zaprotestowano na znak solidarności ze studentami z Uniwersytetu Warszawskiego.

W obronie młodzieży wystąpili między innymi intelektualiści i Episkopat Polski. Reakcja władz to sugestia, że za zajściami stali studenci pochodzenia żydowskiego, dzieci wpływowych działaczy partyjnych.

Wiece poparcia dla ekipy Gomułki zdominowały ówczesną rzeczywistość. W wyniku działań władz Polskę opuściło około 13 tysięcy Żydów. Protesty zostały stłumione.

Tyle kalendarium. Co jednak leżało u podstaw wydarzeń marca 1968 roku? Czy ten demokratyczny zryw studentów, to nie czasem także, generalnie demokratyczny zryw młodych, młodzieży polskiej, wręcz licealistów i robotników, bezimiennych, którym nie wystawiono pomników i nie nadano odznaczeń, zryw tych co praktycznie zmagali się z totalitaryzmem?

Czy o tym pamiętamy, że to wtedy właśnie polska młodzież, jako pierwsza powiedziała „nie” istniejącemu ówcześnie stanowi rzeczy? Chyba dlatego, że  przecież pod koniec lat 60-tych ludzie w Polsce żyli skromnie. Szarość życia była przygniatająca. Zarobki były bardzo niskie ( niemal połowa wynagrodzenia w gospodarstwie domowym przeznaczana była na zakup żywności). Nasycenie gospodarstw domowych urządzeniami technicznymi było relatywnie znikome, dostęp do motoryzacji indywidualnej (zakup samochodu) stanowił marzenie w wielu przypadkach czysto teoretyczne, pozyskanie mieszkania - wręcz niemożliwe, nie mówiąc o tym, że było ono horrendalnie drogie.

Poza tym wszechobecna cenzura, pozostawiający wiele do życzenia system szkolnictwa, szczególnie wyższego, Widoczne były też dwa główne nurty światopoglądowe – ten związany z Polską Zjednoczoną Partią Robotniczą i drugi związany z Kościołem. Widocznym znakiem takiego stanu rzeczy były obchody 1000-lecia państwa polskiego organizowane przez władze i równoległe do nich obchody 1000-lecia chrztu Polski inicjowane przez Kościół. Do tego wszystkiego dochodziła jeszcze wielka polityka i ścierające się we władzach państwa koterie popierające to Gomułkę, to Moczara czy Gierka, wykorzystujące różnie polską młodzież. Trudny to był czas, w wielu przypadkach trudny przede wszystkim dla bezimiennej polskiej młodzieży walczącej o bardziej demokratyczny ład.

Czy my – współcześni Polacy – powinniśmy bronić dokonać Marca’68? Bezwzględnie tak, szczególnie my – młodzi Polacy, nieważne czy skupieni w jakimś środowisku politycznym bądź społecznym czy też nie. Musimy chronić to dziedzictwo w imię demokracji, pamiętając o heroizmie całej demokratycznej opozycji z czasów PRL.