„Fados” to najnowszy muzyczny dokument Carlosa Saury poświęcony portugalskiej tradycji Fado. Fado to pełne lamentu i pasji dziewiętnastowieczne ballady. Są dzisiaj niemalże współczesnymi pieśniami narodowymi Portugalii. Film Saury to próba przypomnienia i przedstawienia słynnej tradycji w filmowej formie tańca i śpiewu.

Naprawdę pycha, pycha zdjęcia, pycha kolory, ale czy forma całego filmu trochę się nie nudzi? Cóż, Saura już dawno przyzwyczaił nas do filmów pozbawionych fabuły. W takich filmach jak „Iberia”, „Flamengo”, czy „Tango” obraz jest po prostu medium umożliwiającym przeżywanie tańca jako zjawiska mistycznego. Jednak tym razem reżyser posunął się jeszcze dalej, wykorzystując taniec jedynie jako tło dla podmiejskiej muzyki Fado. Fado jest spotkaniem dwóch kultur, kultur koloni portugalskich z kulturą macierzystej Portugalii. Jest więc czymś uniwersalnym dla tradycji ogólnoportugalskiej. Saura starał się oddać ten uniwersalizm. Widząc jego dzieło dostrzegamy cały charakter i temperament portugalskiej tradycji, tak prawdziwej, chociaż pokazanej przez kogoś z zewnątrz.

W filmie „Fados” na szczególną uwagę zasługują zdjęcia wykonane przez dwóch znakomitych znawców tego rzemiosła - Jose Luisa Lopeza – Linaresa i Eduardo Serrę. Doskonałe kolory i gra światła w idealny sposób oddały moc i ekspresje przekazu pieśni Fado. Saura dzięki temu mógł w swoim najnowszym dziele pokazać całe spektrum kulturowe współczesnej, ale i dziewiętnastowiecznej Lizbony. Mamy do czynienia z Fado w bardziej klasycznym wykonaniu, ale także z Fado w wersji … hiphopowej. Mimo tego typu eksperymentów Mistrz wychodzi z tego obronna ręką, nie tracąc na wiarygodności. Jednak najczęściej widzimy Fado w ujęciu tradycyjnym. Czasem jest to scena przedstawiająca dwóch wesołych podstarzałych gitarzystów, wspaniale bawiących się swoją muzyką. Czasem jednak widzimy sceny przepełnione tańcem, opętańczym i ekspresyjny w swoim przekazie. Jednakże najbardziej wzruszające chwile są zarezerwowane dla starych mistrzów Fado, portugalskich bardów dwudziestego wieku. Przeciętny mieszkaniec Polski niewiele wie o kulturze Fado, ale nie sposób się nie wzruszyć widząc starsza kobietę śpiewającą z taką pasją i poświęceniem jak możemy to zaobserwować w „Fados”. Od razu widać, że jest oddana takiej muzyce bez reszty, a każde słowo wydobywa się wprost z jej serca.

Najnowszy film Carlosa Saury na pewno nie rozczaruje miłośników jego dotychczasowej twórczości, ale czy zjedna mu nowych? Mam nadzieję, że tak.

Film w polskich kinach od 8 sierpnia.